एजेन्सी । भाइरस र ब्याक्टेरियाहरूबाट हुने संक्रमणको जोखिम मनसुन शुरु हुने बित्तिकै वृद्धि हुन थाल्छ । लामखुट्टेको टाकाइबाट हुने रोगहरु चिकनगुनिया, मलेरिया र डेंगु  फैलिन सक्छन । शरीरमा एडीज भन्ने लामखुट्टेको टोकेका कारण डेंगु फैलिन्छ । 

एडीज नामको यो लामखुट्टेले एक दिनमा एक व्यक्तिलाई आक्रमण गर्दछ । एक अध्ययनका अनुसार डेंगू लामखुट्टेले सूर्योदयको २ घण्टा र सूर्यास्त हुनुभन्दा केही घण्टा अघि बढी सक्रिय रहन्छ । यो लामखुट्टेले एक व्यक्तिको कुरकुच्चामा टोक्ने गर्छ । 

एडीज लामखुट्टे एकदम सानो र गाढा रंगको हुन्छ । यसको लामो खुट्टा हो। लामको खुट्टामा सेतो र कालो पट्टि जस्तो धेरा रहेको हुन्छ  ।  यो लामखुट्टे प्रायः घरका मानिसहरूलाई टोक्छ र पानीमा अण्डा पार्छ ।

डेंगूको लक्षण भनेको उच्च ज्वरो, शरीरमा रातो दाग, टाउको, पाखुरा र खुट्टाहरूमा गम्भीर दुखाइ, भोक कम हुनु, बान्ता(पखाला, घाँटी दुखाइ, पेटमा दुखाइ र कलेजोको जलनको मुख्य लक्षणहरू हुन्। धेरै जसो केसहरूमा बिरामीहरूलाई छाला, नाक वा मुखबाट रगत बग्ने समस्या पनि हुन्छ।

त्यसैले दिनमा लामखुट्टेको टोकेबाट आफूलाई जोगाउनुहोस् । घर वरिपरि र घर भित्र पानी जमेको स्थान नराख्नुहोस । यदि जमेको पानी छ भने तुरुन्तै जमिनको पानी सुकाउनु होस वा  भाँडो, टायर आदिले फ्याँक्नुहोस्। घर वरिपरि झाडी नराख्नुहोस्।

यदि कूलरमा पानी छ भने यसमा केरोसीन तेल राख्नुहोस्, ताकि लामखुट्टेहरू फैलिदैनन । उकुलरको सफाईको पनि विशेष ख्याल राख्नुहोस्।

घरमा लामखुट्टे धुप राख्नुहोस् । वर्षा समयमा सुत्दा झुल लगाउनुहोस ।  दिनमा पूर्ण बाहुला भएकाृ शर्ट लगाउनुहोस्। खुट्टामा जुत्ता लगाउनुहो पर्छ । शरीर कतैबाट खुला नखोज्नुहोस्।