एजेन्सी । अमेरिका किन युक्रेनको पक्षमा यति बलियो उभिएको छ भन्ने प्रश्न अहिले विश्वभरीका मानिसमा चर्चाको विषय बनिरहेको छ । वास्तवमा युक्रेनको मुद्दामा अमेरिकी अडानको राजनीतिक र रणनीतिक ठूलो  अर्थ छ । त्यसको पछाडि युक्रेनको आर्थिक पक्षको पनि कारण छ । 

विश्वभरी नै विद्युतीय कारको बढ्दो प्रवृत्ति र हरित ऊर्जामा जोड दिँदा पनि अहिले विश्व अर्थतन्त्र कच्चा तेलमा निर्भर छ । आगामी केही दशकहरूमा कच्चा तेलले विश्वव्यापी वृद्धिको दिशा निर्धारण गर्न जारी राख्नेछ । युक्रेन कुनै समय रुसको हिस्सा थियो । तर सोभियत संघको विघटनपछि यो छुट्टै राष्ट्र बन्यो । युक्रेन क्यास्पियन सागरको त्यो भागमा अवस्थित छ जहाँ धेरै कच्चा तेल र प्राकृतिक ग्याँस भण्डारहरू फेला परेका छन् । यसको अतिरिक्त, युक्रेन सेमीकन्डक्टरहरूका लागि महत्वपूर्ण र दुर्लभ पृथ्वी खनिजहरूको भण्डारण भएको युरोपको सबैभन्दा धनी देशहरू मध्ये एक हो । 

युक्रेन पूर्वी युरोपमा अवस्थित छ र यस क्षेत्रलाई युरोपको गरीब भाग मानिन्छ । युक्रेनको जीडीपीको आकार पनि खास छैन । हिजो मात्रै अमेरिकाले युक्रेनलाई १ अर्ब डलर सहयोग गर्ने घोषणा गरेको थियो । युक्रेनबाट अमेरिकाको लागि कुनै प्रत्यक्ष आर्थिक लाभ छैन । तर अप्रत्यक्ष रूपमा यो कारक महत्वपूर्ण छ । युक्रेनको भौगोलिक अवस्था यस्तो छ कि युद्ध भएमा युरोप मात्र होइन । एसियाको हवाई मार्ग पनि अवरुद्ध हुने । युक्रेन हुँदै मध्य युरोपमा हुने ग्यास–तेल आपूर्ति पनि खतरामा पर्न सक्छ ।

अमेरिका र युक्रेनबीचको व्यापार सम्बन्धलाई हेर्दा यहाँ धातुको लेनदेनको अंश धेरै छ । अमेरिकास्थित युक्रेन दूतावासको तथ्याङ्कले दुई देशबीचको पारस्परिक व्यापार ४ अर्ब डलरभन्दा बढी रहेको देखाएको छ । सन् २०२० मा कोरोना महामारीका कारण करिब ७ दशमलव ५ प्रतिशतले घटेर ३ अर्ब ९४ करोड डलरमा झरेको थियो । जसमध्ये युक्रेनले अमेरिकालाई करिब १ अर्ब डलर बराबरको सामान बेच्ने गरेको छ । लौह धातु र वस्तुहरू यसको ६० प्रतिशत भन्दा बढी योगदान छ । युक्रेनले पनि अमेरिकालाई उचित मात्रामा अन्य खनिजहरू आपूर्ति गर्ने गरेको छ ।

अर्कोतर्फ, युक्रेन अमेरिकाको लागि उदीयमान इन्धन बजार हो । सोभियत संघको विघटन पछि स्वतन्त्र भएका लगभग सबै देशहरू जस्तै, युक्रेन पनि परम्परागत रूपमा इन्धन (तेल र ग्यास) को लागि रूसमा निर्भर रहँदै आएको छ । सन् २०१४ मा क्रिमिया संकटको विवादपछि युक्रेनले रुसी तेलमाथिको निर्भरता घटाउने प्रयास ग¥यो । जसले अमेरिकालाई फाइदा पुगेको थियो । हाल युक्रेनमा हुने कुल अमेरिकी निर्यातको २० प्रतिशतभन्दा बढी तेलको हिस्सा ओगटेको छ । युक्रेनले तेलको लागि रुसमाथिको आफ्नो निर्भरता घटाउँदा अमेरिकाको बजार ठूलो हुँदै जानेछ । 

युक्रेन अमेरिकाको लागि ठूलो प्रतिरक्षा बजार पनि हो। गत वर्ष अमेरिकाले युक्रेनलाई ६५० मिलियन डलर बराबरको सैन्य हतियार दिएको थियो ।  यो सन् २०१४ यता कुनै पनि व्यक्तिले फेला पारेको सबैभन्दा धेरै हतियार हो । रुससँग जारी तनावका बीच अमेरिकाले युक्रेनलाई २० करोड डलर बराबरको हतियार उपलब्ध गराएको छ ।