काठमाडौं । संसारमा पाइने हरेक खाद्य वस्तुका फाइदा र बेफाइदा दुवै छन् । यदि हामीले यिनको उचित सेवन गर्यौं भने यसले हाम्रो शरीरलाई फाइदा पुर्याउँछ तर यदि हामीले कुनै पनि कुरा गलत मात्रामा वा आवश्यकताभन्दा बढी खायौं भने त्यसले हानि हुने निश्चित छ ।

मात्राको नियम फलफूलको जुस, चिया–कफी र धेरै प्रकारका अल्कोहलयुक्त पेयहरूमा लागू हुन्छ र यदि तपाईंले तिनीहरूलाई सीमित मात्रामा सेवन गर्नुभयो भने तिनीहरूले शरीरलाई अनगिन्ती फाइदाहरू पाउन हुन सक्छ । 

धेरै मदिरा पिउनाले मानिसको कलेजोलाई हानि पु¥याउँछ भन्ने कुरा तपाइले सुन्नु भएको होला तर अल्कोहलयुक्त पेय पदार्थको सेवनले पाचन प्रणालीलाई पनि मजबुत बनाउँछ । धेरै वैज्ञानिकहरुले मुसामा गरेको एक अनुसन्धान पछि सबै प्रकारका पेय पदार्थ, जसमा थोरै मात्रामा अल्कोहल हुन्छ । शरीरमा खराब कोलेस्ट्रोल घटाउँछ र रगत जम्नबाट बचाउँछ भन्ने दाबी गरिएको थियो ।

यस लेखमा हामी केही यस्ता अल्कोहल र नन–अल्कोहल ड्रिङ्कको बारेमा चर्चा गर्दै छौं । जसले तपाईंलाई धेरै रोगहरूबाट टाढा राख्छ र धेरै फाइदाहरू पनि दिन्छ ।अल्कोहल र शरीरमा यसको प्रभावको अध्ययनका क्रममा रेड वाइनमा पाइने रेभेराट्रोलले कुनै पनि रोग लागेमा रक्तनलीलाई क्षति हुनबाट जोगाउन मद्दत गर्छ भन्ने पत्ता लागेको छ ।

यसका साथै यो धमनी कडा हुनबाट रोक्ने, उच्च कोलेस्ट्रोलको समस्या कम गर्न, राम्रो कोलेस्ट्रोलको स्तर बढाउन र क्यान्सरबाट बच्ने जस्ता धेरै रोगहरूमा पनि फाइदाजनक छ । रिकोलेस्ट्रोल एक प्रकारको रसायन हो जुन औषधि बनाउन पनि प्रयोग गरिन्छ । यो मकै, पिस्ता, अंगूर, रातो र सेतो वाइन, ब्लुबेरी, क्रेनबेरी, कोको र गाढा चकलेट जस्ता खानाहरूमा पाइन्छ ।

धेरै अध्ययनहरूबाट यो पनि पत्ता लगाएका छन् कि बियरले डिमेन्सिया (स्मृति रोग) निको पार्न सक्छ । हाम्रो मस्तिष्क कोशिकाहरू ट्यूबहरूको नेटवर्कले घेरिएका हुन्छन् जसले विषाक्त पदार्थहरूलाई बाहिर निकाल्न मद्दत गर्दछ । मुसामा गरिएको अध्ययनले बियर जस्तै, कम अल्कोहल सेवनले यो मस्तिष्क प्रणालीलाई अझ प्रभावकारी बनाउन मद्दत गर्छ ।

यसअघिको अनुसन्धानमा पनि बियरले मुटु रोगको जोखिम कम गर्छ भन्ने दाबी गरिएको छ । यसको सीमित मात्राको सेवनले पुरुष र विशेषगरी महिलामा रजोनिवृत्तिपछि हड्डी बलियो बनाउँछ । केही प्रकारको बियरमा क्यालोरी धेरै हुन्छ, त्यसैले यसको धेरै सेवनले तौल बढ्न सक्छ । यसले धेरै प्रकारका दुखाइमा पनि राहत दिन्छ ।

अनानासको जुसमा भिटामिन सी र एन्टिअक्सिडेन्ट प्रचुर मात्रामा पाइन्छ । यसले आँखाको ज्योति तेज बनाउँछ । यसका साथै यसमा पाइने बिटा क्यारोटिन र भिटामिन एले मोतियाबिन्दु निम्त्याउने आँखाको समस्यालाई हटाउँछ । यसमा भिटामिन सी, फाइबर, पोटासियम पनि पाइन्छ । जसले शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ ।

अनानासको जुस पिउँदा पाचन क्रियामा सुधार हुन्छ र यसले धेरै प्रकारका संक्रमणबाट पनि बचाउँछ । यसले रक्तचाप नियन्त्रणमा राख्छ । यसका साथै यसमा पाइने एन्टिअक्सिडेन्टले गठिया, मुटु रोग र धेरै प्रकारका क्यान्सर जस्ता गम्भीर रोगहरूबाट पनि बचाउँछ । जिन र टोनिक एक ककटेल हो जुन जिन (एक प्रकारको अल्कोहल) र टनिक पानी (सोडा पेय) बाट बनाइएको छ जुन धेरै बरफ संग सेवा गरिन्छ ।

यसले ज्वरो, खोकी र हाच्छ्युँ जस्ता धेरै चिसोका लक्षणहरू निको पार्छ । यो पेटको लागि पनि राम्रो छ । यसले खानाका कणहरूलाई भत्काएर पाचनमा मद्दत गर्ने इन्जाइमहरूको संख्या बढाएर काम गर्छ । यसले शरीर सुन्नीनेलाई पनि हटाउँछ । टमाटरमा धेरै प्रकारका पोषक तत्वहरू पाइन्छ । दिनहुँ टमाटरको जुस पिउनाले स्तन क्यान्सरको खतरा कम हुन्छ ।

यसको सेवनले एडिपोनेक्टिन हर्मोनको स्तर बढाउँछ । जसले यो रोगबाट बचाउँछ । यसका साथै यसले पाचन क्रियालाई तीव्र बनाउँछ । रगत जम्ने समस्यालाई हटाउँछ र खराब कोलेस्ट्रोल कम गर्छ । यसले तौल घटाउन पनि मद्दत गर्छ र आँखाको रोगमा पनि फाइदाजनक हुन्छ । हाम्रो अगाडि यस्ता हजारौं अनुसन्धान छन् जसमा कफीले शरीरलाई हुने फाइदाहरु बताइसकेको छ ।

तर भर्खरै गरिएको एउटा नयाँ अनुसन्धानले नियमित कफी पिउने व्यक्तिको कम उमेरमा १७ प्रतिशतले मृत्यु हुने सम्भावना कम हुने देखाएको छ किनभने एक कप कफीले कलेजोलाई राम्रोसँग काम गर्छ जसका कारण मानिसको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता राम्रो हुन्छ र उसको जीवन लामो छ । यसले शरीरमा ऊर्जा र चपलता बढाउँछ र तौल घटाउन पनि मद्दत गर्छ । कफीले टाइप २ मधुमेहलाई पनि फाइदा गर्छ ।

चियाको सीमित सेवनले शरीरलाई धेरै फाइदा पु¥याउँछ । तर, दूध र चिनी भएको चियाभन्दा कालो चिया, हरियो चिया र सेतो चिया धेरै राम्रो हुन्छ । मुटु रोग, गठिया, मधुमेह र टाउको दुखाईमा फाइदाजनक मानिन्छ । यी चियामा एन्टिअक्सिडेन्ट, एन्टी–इन्फ्लेमेटरी र एन्टी एजिङ गुणहरू प्रशस्त हुन्छन् ।

जसको नियमित सेवनले युवावस्था कायम राख्न र धेरै रोगहरूबाट बचाउन मद्दत गर्छ । कालो चियाले चिसो र फ्लूबाट बचाउँछ किनभने यसमा फ्लेभोनोइड्स हुन्छ जसले स्वस्थ प्रतिरक्षा प्रणालीलाई बलियो बनाउँछ । विशेष गरी मादक पेय पदार्थको अत्यधिक खपतले धेरै गम्भीर रोगहरू निम्त्याउँछ ।

एक अनुसन्धानका अनुसार शरीरको स्वास्थ्यका लागि महिलाले दिनमा १५० एमएल अर्थात् एक गिलासभन्दा बढी अल्कोहल पिउनु हुँदैन । एकै समयमा, ३०० एमएल अर्थात् दुई गिलास पुरुषहरूको लागि पर्याप्त हुन्छ । यस परिमाणमा शरीरलाई धेरै फाइदा हुन्छ, जहाँ यो भन्दा बढी प्रयोग गर्दा शरीरलाई हानी हुन्छ ।