काठमाडौं । कलेजोमा धेरै बोसो जम्मा हुँदा फ्याटी लिभर रोग लाग्ने गर्छ । कलेजो शरीरको एक महत्वपूर्ण अंग हो जसले हाम्रो रगतमा रसायनको सन्तुलन कायम राख्छ। कलेजोले पित्तको रस पनि उत्पादन गर्छ जसले कलेजोमा रहेको खराब पदार्थलाई बाहिर निकाल्न मद्दत गर्छ। यस बाहेक यसले हाम्रो शरीरमा प्रोटिन उत्पादन गर्ने, आइरन भण्डारण गर्ने र पोषक तत्वहरूलाई ऊर्जामा रूपान्तरण गर्ने काम गर्छ।

जब हाम्रो कलेजोमा बोसोको मात्रा धेरै हुन्छ यसले कलेजोको सामान्य कार्यलाई असर गर्न थाल्छ। जसका कारण धेरै किसिमका समस्याको सामना गर्नु परेको छ । अल्कोहलयुक्त फ्याटी लिभर रोग र गैर-अल्कोहल फ्याटी लिभरमा रोग लाग्छ। अल्कोहलयुक्त फ्याटी लिभर डिजिजको समस्या अत्याधिक मदिरा सेवनले हुन्छ । तर, नन-अल्कोहोलिक फ्याटी लिभर डिजिजको समस्या ती व्यक्तिहरूलाई हुन्छ । 

दुबै अवस्थामा, एक व्यक्तिले कलेजो सिरोसिसको जोखिम सामना गर्न सक्छ । जुन कलेजो क्षतिको उन्नत चरण हो। कलेजोको क्यान्सरपछिको सबैभन्दा गम्भीर रोग सिरोसिस हो । लिभर सिरोसिसमा, कलेजोका कोशिकाहरू नष्ट हुन्छन् र तिनीहरूको ठाउँमा रेशायुक्त तन्तुहरू बन्छन्।

जब कलेजो कुनै रोग वा रक्सी पिउने कारणले क्षतिग्रस्त हुन्छ ।  त्यस अवस्थामा कलेजोले आफैलाई मर्मत गर्ने प्रयास गर्दछ। यस अवधिमा दागको तन्तु (फाइबर भएको बाक्लो तन्तु) बन्न थाल्छ। सिरोसिस बढ्दै जाँदा दागको तन्तु बन्न थाल्छ, जसका कारण कलेजोले काम गर्न निकै कठिनाइको सामना गर्नुपर्ने हुन्छ। जब सिरोसिसको समस्या धेरै बढ्छ, त्यसलाई एडभान्स सिरोसिस भनिन्छ, जसका कारण तपाईको ज्यान पनि जान सक्छ।

कलेजो सिरोसिसको कुनै प्रारम्भिक संकेत र लक्षणहरू छैनन्। यो समस्या धेरै हदसम्म बढेपछि प्रायः यसको लक्षण पत्ता लगाइन्छ। सिरोसिसका लक्षण र लक्षणहरूमा थकान समावेश छ । सानो चोटमा भारी रक्तस्राव, उल्टी हुनु, खुट्टामा सुन्निने, छाला चिलाउने, छाला र आँखा पहेंलो, पेटमा तरल पदार्थ बन्छ तर रक्त कोशिकाहरू जालजस्तै हुन्छन् । त्यस्तै, रातो हत्केलाहरू, महिलाहरुमा महिनावारी अचानक बन्द हुनु, पुरुषहरूमा, यौन इच्छा कम हुन्छ । भ्रम, बारम्बार निन्द्रा, निद्रा लाग्ने र बारम्बार अस्पष्ट बोली हुने गर्दछ । 

 यी मध्ये कुनै पनि लक्षण वा लक्षणहरू देख्नुहुन्छ भने डाक्टरलाई सम्पर्क गर्नु आश्यक हुन्छ। कसैलाई फ्याटी लिभर डिजिजको समस्या किन हुन्छ भन्ने कुरा पत्ता लगाउन निकै गाह्रो भएता पनि केही कारकहरू यसको लागि जिम्मेवार हुन सक्छन् जस्तैः मोटोपना, टाइप २ मधुमेह, निष्क्रिय थाइरोइड, इन्सुलिन प्रतिरोध, उच्च रक्तचाप मेटाबोलिक सिन्ड्रोम, धुम्रपान, फ्याटी लिभर रोगको जोखिम कसरी कम गर्ने हुन्छ । 

त्यस्तै, फ्याटी कलेजो रोगको जोखिम कम गर्न, स्वस्थ बोट-आधारित आहार जस्तै फलफूल स्वस्थ वजन कायम राख्नुहोस्। यदि तौल बढी छ वा मोटोपनको समस्या छ भने क्यालोरी कम गर्नुहोस् र दैनिक व्यायाम गर्नुहोस्। यदि  स्वस्थ तौल छ भने, स्वस्थ आहार र व्यायाम मार्फत यसलाई कायम राख्न प्रयास गर्नुहोस्। साथै, आफ्नो दैनिक दिनचर्यामा व्यायाम समावेश गर्नुहोस्।