काठमाडौं ।  यो वर्षको दोस्रो र अन्तिम चन्द्रग्रहण ८ नोभेम्बर २०२२, मंगलबार हुनेछ। चन्द्रग्रहणलाई अंग्रेजीमा Lunar eclipse भनिन्छ, विज्ञहरुका अनुसार चन्द्रग्रहणको सुतक अवधि ग्रहण हुनुभन्दा ९ घण्टा अगाडि सुरु हुन्छ । नेपाली समय अनुसार आज चन्द्रग्रहण साँझ ५ः०५ बजेदेखि साँझ ६ः०३ बजेसम्म देखिनेछ र यसको सुतक अवधि बिहान ८ः०५ बजे सुरु हुनेछ । ज्योतिषीहरूका अनुसार सुतक अवधिमा कुनै काम गर्नु वर्जित मानिन्छ, त्यसैले सुतक अवधि सुरु हुनुअघि नै केही काम गर्नुपर्छ। ती कामहरू के हुन् भनेर जान्नुहोस्।

मान्यता अनुसार सुतक काललाई अशुभ काल वा भ्रष्ट काल मानिन्छ । यस अवधिमा कुनै पनि शुभ कार्य गर्नु वर्जित मानिन्छ। ग्रहण समाप्त भएको केहि समय पछि सुतक अवधि समाप्त हुन्छ, त्यसपछि माङ्गलिक कार्य गर्न सल्लाह दिइन्छ। जहाँ ग्रहण देखिन्छ, त्यहाँ सुतक पनि मान्य हुन्छ । उदाहरणका लागि, यदि ग्रहण भारतमा देखिएन भने, त्यसको सुतक पनि भारतमा मान्य हुँदैन।

सुतक अवधिमा खाना पकाउनु वर्जित मानिन्छ । त्यसैले सुतक अवधि अघि खाना तयार गर्नुहोस्। सुतक अवधि दूषित अवधि मानिने विश्वास गरिन्छ, त्यसैले यस समयमा खाना पकाउनबाट जोगिनु पर्छ। यो नियम वृद्ध, बिरामी र गर्भवती महिलाहरूमा लागू हुँदैन।

ज्योतिषीहरूका अनुसार चन्द्रग्रहणको समयमा भगवानको पूजा गर्न निषेध गरिएको छ । त्यसैले घर वा मन्दिरमा भगवानको ढोका बन्द राख्नुपर्छ। साथै, मूर्तिहरूलाई छुनबाट पनि टाढा रहनुपर्छ। ग्रहण सकिएपछि स्नान गरी मन्दिरको ढोका खोलेर मन्दिर धुनुहोस् र पूजा गर्नुहोस् ।

ग्रहणको समयमा तुलसीको पातलाई खानेकुरामा हाल्नु पर्ने जनविश्वास छ । जसले गर्दा ग्रहणको प्रभावबाट खाद्यवस्तु जोगिन्छ । त्यसैले तुलसीको पात तिपेर खानेकुरामा राख्नु पर्छ । सुतक र ग्रहणको समयमा रूख र बोटबिरुवा छुनु नहुने जनविश्वास रहेको छ । त्यसैले सुतक अवधि सुरु हुनु अघि तुलसीको पात टिपेर राख्नु पर्छ।