काठमाडौँ। लामो समयदेखि मुलुक आर्थिक मन्दीको चरणमा प्रवेश गरेको चर्चा चलिरहेको छ। विश्वका ठुला कम्पनीहरूले कामदार कटौती सुरु गरिसकेका छन्। यसले सहज अनुमान लगाउन सकिन्छ कि सबैले देख्ने गरी मन्दी छाइसकेको छ। विश्व बैंकको पछिल्लो प्रतिवेदनले विश्वको आर्थिक वृद्धिदरको अनुमानलाई यस्तै सङ्केत दिएको छ ।

विश्व बैंकले मंगलबार सार्वजनिक गरेको वार्षिक प्रतिवेदनमा विश्व अर्थतन्त्रको वृद्धिदरको अनुमानलाई घटाएर १.७ प्रतिशतमा झारेको छ । यसअघि तीन प्रतिशत हुने अनुमान गरिएको थियो । विश्वका प्रमुख अर्थतन्त्र अमेरिका, चीन र युरोपजस्ता विश्वका प्रमुख अर्थतन्त्रको वृद्धिदरमा आएको गिरावटका कारण चालु वर्ष विश्व अर्थतन्त्र मन्दीको नजिक पुगेको विश्व बैंकले जनाएको हो। यसैलाई मध्यनजर गर्दै सन् २०२३ को लागि विश्व अर्थतन्त्रको वृद्धि अनुमान १.७ प्रतिशतमा झरेको हो।

यो तीन दशकमा आर्थिक वृद्धिको तेस्रो न्यून अनुमान हो। यसअघि सन् २००८ को मन्दी र २०२० मा कोरोनाको प्रकोपका कारण आर्थिक वृद्धिदरमा ठुलो गिरावट आएको थियो ।

विश्व बैंकका अनुसार मन्दीको असर गरिब देशहरू विशेषगरी अफ्रिकाका देशहरूमा सबैभन्दा बढी देखिनेछ। यी देशहरूमा सन् २०२३ र २०२४ मा प्रतिव्यक्ति आय १.२ प्रतिशत मात्रै बढ्ने प्रक्षेपण गरिएको छ । जसका कारण गरिबी बढ्ने सम्भावना पनि बढ्दै गएको छ । यसबाहेक अमेरिका–युरोपमा निरन्तर बढ्दै गएको ब्याजदरले गरिब मुलुकबाट लगानी आकर्षित हुने र ती मुलुकमा लगानीको संकट गहिरिनेछ ।

रिपोर्टमा कोरोना र रुस युक्रेन युद्धको पनि उल्लेख गरिएको छ । चीनसहित विश्वमा कोरोना महामारीको प्रकोप बढेमा कमजोर चिनियाँ अर्थतन्त्रको मार युरोपले बेहोर्नुपर्ने बताइन्छ । यसबाहेक रुस र युक्रेनबिचको युद्धका कारण अमेरिकामा आपूर्ति शृङ्खला अवरुद्ध हुनसक्छ ।

विश्व बैंकका अनुसार विश्वको सबैभन्दा ठुलो अर्थतन्त्र अमेरिकाले यो वर्ष मन्दीबाट बच्न सक्ने भए पनि यसको वृद्धिदर ०.५ प्रतिशत मात्रै रहने अनुमान गरिएको छ । जहाँ विश्व बैंकले विश्व अर्थतन्त्रको वृद्धिदरको अनुमान घटाएको छ । त्यसो भए, विगतमा अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ) ले भारतको आर्थिक वृद्धि दर २०२३-२४ मा ६.१ प्रतिशत हुने प्रक्षेपण गरेको थियो। यसअघि ६ दशमलव ८ प्रतिशत हुने अनुमान गरिएको थियो । यसबाहेक, आईएमएफले चीनको जिडिपी वृद्धिको अनुमानमा पनि ठुलो कटौती गरेको छ। 

 नेपालको आर्थिक वृद्धिदर आर्थिक वर्ष सन् २०२२/०२३ मा पाँच दशमलव एक र २०२३/०२४ मा चार दशमलव नौ प्रतिशत रहने प्रक्षेपण सार्वजनिक भएको छ ।